سامانه جامع محاسبه‌گرهای حقوقی و قضایی

بر مبنای ماده ۳ آیین‌نامه اجرایی تبصره ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی و دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۲۹۲۱۰۹۷ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۰۵ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، در صورت فوت شوهر، مبنای محاسبه شاخص سال فوت زوج است نه سال مطالبه زن از ورثه. در مقابل، اگر زوجه فوت کند و وراث او مهریه را از شوهر زنده مطالبه نمایند، شاخص سال قبل از پرداخت مبنا خواهد بود (نظریه مشورتی ۷/۹۴/۲۶۴۱).

دیه مقدره مالی است که در شرع و قانون مجازات اسلامی (مانند دیه شجاج، از بین رفتن یک چشم یا قطع دست) میزان معینی برای آن مقرر شده است. در حالی که «ارش» دیه غیرمقدره است که قانون برای آن رقم ثابتی ذکر نکرده و میزان آن پس از معاینه توسط کمیسیون پزشکی قانونی با توجه به نوع آسیب، افت کارایی عضو و مقایسه با دیه کامل توسط قاضی تعیین می‌شود.

رأی وحدت رویه شماره ۸۵۰ مورخ ۱۴۰۳/۰۵/۱۶ هیأت عمومی دیوان عالی کشور به اختلاف محاکم در خصوص استفاده از شاخص ماهانه یا سالانه پایان داد و تصریح نمود که محاسبه خسارت تأخیر تادیه باید دقیقاً طبق فرمول شاخص سالانه بانک مرکزی صورت پذیرد: [(شاخص سال پرداخت ÷ شاخص سال سررسید) × اصل دین] - اصل دین.