پدرم ۲۷ سال پیش فوت کرده و سند منزل به نام اوست. اکنون مادر قصد فروش منزل پدری را دارد اما سند در دست یکی از فرزندان است که با فروش موافق نیست و سایر ورثه موافقند. گواهی حصر وراثت داریم ولی توافق کتبی برای فروش نداریم. چه باید کرد؟

ممنون از توضیح تکمیلی. این اطلاعات تصویر را روشن‌تر می‌کند.

---

## 💡 خلاصه و نتیجه‌گیری اولیه

با توجه به اینکه گواهی حصر وراثت (احتمالاً) صادر شده و ملک به‌صورت قهری به همه ورثه منتقل شده است، **سند به نام پدر بودن مانع فروش نیست**؛ بلکه باید ابتدا سند به نام ورثه منتقل شود. برای فروش، **توافق همه ورثه لازم است** و اگر یک فرزند همکاری نکند، راه‌حل حقوقی، **الزام به تنظیم سند و تقسیم یا فروش از طریق دادگاه** است، نه صرفاً نگه‌داشتن سند توسط یک نفر.

---

## 📌 مستندات قانونی حاکم

| موضوع | مستند قانونی |
|---|---|
| انتقال قهری مالکیت به ورثه | ماده ۸۶۷ قانون مدنی |
| سهم‌الارث زوجه (مادر) | ماده ۹۴۶ قانون مدنی |
| سهم‌الارث فرزندان | مواد ۸۶۲ و ۹۰۷ قانون مدنی |
| لزوم اجماع ورثه در فروش مال مشاع | مواد ۵۷۱ و ۵۸۳ قانون مدنی |
| حق درخواست تقسیم مال مشاع | ماده ۵۸۹ قانون مدنی |
| صدور گواهی حصر وراثت | ماده ۲۷۷ قانون آیین دادرسی مدنی |
| الزام به تنظیم سند رسمی | مواد ۲۲ و ۴۶ قانون ثبت اسناد و املاک |
| فقدان سند مالکیت | ماده ۱۵۰ قانون ثبت اسناد و املاک |

---

## ⏳ مراحل عملیاتی و تشریفات قانونی

### گام ۱ — احراز و اخذ گواهی حصر وراثت (اگر مطمئن نیستید)
- به **شورای حل اختلاف** محل آخرین اقامتگاه پدر مرحوم مراجعه کنید.
- اگر گواهی قبلاً صادر شده، **رونوشت رسمی** آن را از شورا یا دفتر اسناد رسمی تهیه کنید.
- این گواهی، مبنای همه اقدامات بعدی است.

### گام ۲ — انتقال سند به نام ورثه (تنظیم سند مالکیت مشاعی)
- با در دست داشتن گواهی حصر وراثت، به **دفتر اسناد رسمی** مراجعه کنید.
- سند به نام **همه ورثه به‌نسبت سهم‌الارث** تنظیم می‌شود.
- **نکته مهم:** برای این کار، **نیازی نیست سند اصلی در اختیار همه باشد**. اگر سند در دست یک نفر است و او تحویل نمی‌دهد:
- می‌توانید از **اداره ثبت** درخواست **گواهی فقدان سند** کنید.
- یا از طریق **دادگاه**، الزام به تحویل سند را بخواهید.

### گام ۳ — توافق برای فروش یا تقسیم
- **اگر همه ورثه موافق فروش باشند:** با تنظیم **وکالت‌نامه یا مبایعه‌نامه** در دفتر اسناد رسمی، ملک فروخته می‌شود.
- **اگر یک فرزند مخالف باشد:** دو راه دارید:
- **الف) الزام به تنظیم سند و فروش:** طرح دعوای **«الزام به تنظیم سند رسمی و فروش مال مشاع»** در دادگاه حقوقی.
- **ب) درخواست تقسیم مال مشاع:** طبق **ماده ۵۸۹ قانون مدنی**، هر یک از شرکا می‌تواند تقاضای تقسیم کند. دادگاه یا ملک را **تقسیم فیزیکی** می‌کند یا دستور **فروش و تقسیم ثمن** را می‌دهد.

### گام ۴ — ارسال اظهارنامه رسمی (پیش‌نیاز توصیه‌شده)
- قبل از طرح دعوا، **اظهارنامه رسمی** به آن فرزند ارسال کنید و رسماً بخواهید در فروش همکاری کند یا سند را تحویل دهد.
- این اظهارنامه، **حسن نیت** شما را نشان می‌دهد و در دادگاه به نفع شماست.

### گام ۵ — مراجعه به دادگاه (در صورت عدم مصالحه)
- **مرجع صالح:** دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
- **خواسته:** الزام به تنظیم سند رسمی انتقال + فروش مال مشاع + تقسیم ثمن.
- **مدارک لازم:** گواهی حصر وراثت، سند مالکیت (یا گواهی فقدان)، اظهارنامه، مدارک هویتی ورثه.

---

## ⚖️ توصیه تخصصی

1. **مواعد قانونی:** دعوای تقسیم مال مشاع، **مشروط به مرور زمان نیست**، اما هرچه سریع‌تر اقدام کنید، بهتر است؛ زیرا با فوت هر یک