آیا دهیاری ها امکان معاملات با شرکت‌ها و موسسات حقوقی، بدون برگزاری مناقصه را دارند؟

با توجه به ماده 1 آیین نامه مالی دهیاری‌ها مصوب 19/5/1382، کلیه معاملات دهیاری‌ها باید حسب موارد از طریق مناقصه یا مزایده انجام شود، لیکن برخی معاملات بر اساس ماده 22 آن آیین‌نامه از آن استثنا شده‌اند.
«ماده 1 - معاملات دهیاری‌ها اعم از خرید، فروش‌، اجاره‌، پیمانکاری‌، اجرت کار و غیره (به استثنای‌مواردی که مشمول مقررات استخدامی‌می‌شود) در قالب مفاد این آیین‌نامه انجام‌می‌گردد. کلیه معاملات به‌استثنای موارد یاد شده در ماده (22) این
آیین‌نامه‌، باید حسب مورد از طریق مناقصه یا مزایده انجام شود.»
«ماده 22 - در موارد زیر دهیاری‌می‌تواند معاملات را بدون رعایت تشریفات مناقصه انجام دهد:
الف - خرید اموال و خدمات و حقوقی که به تشخیص دهیار منحصر به فرد باشد.
ب - خرید کالاها و خدمات انحصاری دولتی و کالاها و خدماتی که فروشنده آنها به تشخیص کمیسیون‌عالی معاملات انحصاری باشد.
پ - خرید کالاهای ساخت کارخانه‌های داخلی و کرایه حمل و نقل ب ر از طریق زمینی که از طرف‌دستگاههای دولتی ذی‌ربط برای آنها نرخ تعیین شده باشد.
ت - معاملاتی که طرف معامله وزارتخانه‌ها یا مؤسسات دولتی یا شرکتهای دولتی یا شهرداریها ومؤسسات وابسته به آنها و یا دهیاری‌ها و یا شرکتهای تعاونی و نهادهای انقلاب اسلامی‌باشد.
ث - در مورد خرید یا اجاره کردن اموال غیرمنقول که طبق نظر کارشناس منتخب دهیاری ترجیحاًکارشناس رسمی‌دادگستری انجام خواهد شد.
ج - در مورد کرایه حمل و نقل‌، هزینه مسافرت و نظایر آن در صورت وجود نرخ ثابت و مقطوع
چ‌- در مورد خرید خدمات هنری و صنایع مستظرفه پس از اعلام واحد تقاضاکننده‌، با تأیید دهیار انجام‌خواهد شد.
ح - در مورد خرید کالاهای مورد مصرف روزانه که در محل‌، نرخ ثابتی از طرف دولت یا دهیاری‌ها یامراجع ذی‌صلاح برای آنها تعیین شده باشد.
تبصره - رعایت احکام مندرج در بند "ب‌" ماده (12) و بندهای "ب‌" و "ت‌" ماده (13) این آیین‌نامه‌درخصوص معاملاتی که از طریق ترک تشریفات مناقصه انجام‌می‌گردد نیز الزامی است‌. »

بر اساس مواد بالا، اگر معامله مزبور در زمره این استثنائات محسوب می‌شود، منعی برای آن وجود ندارد، لیکن اگر جزو این استثنائات نیست، الزاما باید از طریق مزایده یا مناقصه انجام پذیرد.

ضمناً اینکه چه معاملاتی جزئی، متوسط و کدام معاملات از نوع عمده محسوب می‌شوند، موضوع بر اساس مصوبه تعیین نصاب معاملات سال 1397 موضوع ماده (3) قانون برگزاری مناقصات (تصویبنامه شماره 18029/ت55344هـ مورخ 22/2/1397 هیأت وزیران) قابل تشخیص است. بر اساس مصوبه مزبور، معاملات موضوع ماده (3) قانون برگزاری مناقصات به شرح زیر تعیین گردیده است:
1- معاملات کوچک: معاملاتی که مبلغ معامله تا سقف مبلغ دویست و پنجاه میلیون (250.000.000) ریال باشد.
2- معاملات متوسط: معاملاتی که مبلغ معامله بیشتر از سقف معاملات کوچک بوده و از مبلغ دو میلیارد و پانصد میلیون (2.500.000.000) ریال تجاوز نکند.
3- معاملات بزرگ: معاملاتی که مبلغ برآورد اولیه آنها بیش از مبلغ دو میلیارد و پانصد میلیون (2.500.000.000) ریال باشد.